Për më shumë se dy shekuj, 24 rreshta të mbushur me numra, shkronja dhe simbole të vizatuara me dorë kishin fshehur një mesazh ushtarak të vitit 1809.

Tani misteri është zgjidhur.

Sipas NDTV, inxhinieri i inteligjencës artificiale Carter Church, nga kompania e sigurisë kibernetike SentinelOne, përdori modelin GPT 6 Astra për të deshifruar dokumentin. Procesi zgjati rreth gjashtë orë.

Dokumenti lidhet drejtpërdrejt me Napoleon Bonapartin, por nuk ishte shkruar personalisht prej tij. Ai ishte dërguar nga shtabi i Eugène de Beauharnais, thjeshtri i Napoleonit dhe mëkëmbësi i Italisë, drejt gjeneralit francez Auguste de Marmont, me urdhër të Napoleonit.

Në mars të vitit 1809, Europa po përgatitej për një luftë të re. Austria po bëhej gati të sulmonte Francën, ndërsa një pjesë e konsiderueshme e ushtrisë franceze ishte e angazhuar në Spanjë.

Marmont ndodhej me trupat e tij në Dalmaci dhe rrezikonte të izolohej në momentin kur Austria të niste ofensivën.

Më 16 mars, Napoleoni urdhëroi Eugène që t'i dërgonte Marmont informacion mbi pozicionet e forcave franceze dhe aleate. Ai kërkoi në mënyrë specifike që informacioni të shkruhej në kod dhe të transportohej nga një oficer i besueshëm.

Pikërisht ky ishte mesazhi që mbeti i padeshifruar për 217 vjet.

Church i dha sistemit të inteligjencës artificiale një imazh të vetëm të dokumentit dhe objektivin për ta deshifruar.

AI fillimisht duhej të kuptonte rreth 1 300 shenja të shkruara me dorë, të dallonte simbolet që përfaqësonin të njëjtën shenjë dhe më pas të rindërtonte sistemin e kodimit. Modeli gjeti gjithashtu një çelës të pjesshëm historik që nuk ishte lidhur më parë me këtë dokument.

Pas deshifrimit doli në dritë një raport ushtarak me informacione mbi pozicionet e forcave franceze, bavareze dhe polake.

Mesazhi synonte gjithashtu të bindte Marmont se nuk duhej të trembej nga forcat kundërshtare dhe se Austria do të gjendej nën presion nga disa drejtime njëkohësisht.

Deshifrimi ndihmoi edhe në përcaktimin më të saktë të datës së dokumentit. Church arriti ta vendoste letrën në fund të marsit 1809, rreth dy javë përpara se Austria të niste ofensivën.

Zbulimi plotëson gjithashtu një boshllëk në dokumentacionin historik të urdhrit të Napoleonit. Një pjesë e tij, e botuar më vonë në kujtimet e tij, ndërpritej në mes të një udhëzimi drejtuar Marmont. Letra e sapodeshifruar zbulon vazhdimin e këtij mesazhi.

Pak javë më vonë lufta shpërtheu. Franca pësoi një humbje të rëndësishme në Aspern Essling, por Napoleoni mundi më pas Austrinë në betejën e Wagramit, duke ruajtur përkohësisht dominimin francez në Europën Qendrore.

Rëndësia e eksperimentit shkon përtej vetë letrës së Napoleonit. AI nuk mori një tekst të gatshëm për ta analizuar, por kreu të gjithë procesin nga leximi i dokumentit të vjetër dhe identifikimi i simboleve deri te rindërtimi i kodit dhe kontrolli i rezultatit me burime historike.

Një mesazh që kishte mbetur i mbyllur që nga koha e luftërave napoleonike u bë kështu i lexueshëm brenda gjashtë orësh.