Ishte ndoshta çasti më i epërm i ndërgjegjes njerëzore, ai moment kur heshtja nuk mjaftonte më për të mbartur dridhjen e shpirtit, dhe njeriu ndjeu nevojën të komunikonte jo vetëm frikën, urinë apo mbijetesën, por edhe dhembshurinë, dashurinë, besimin dhe dritën që mbante brenda vetes.

Shën Agustini, në një nga postulatet e tij më të ndjera, do të shprehej: “Fjalët nuk u shpikën që njerëzit të mashtrojnë njëri-tjetrin, por që secili t’i transmetojë tjetrit mirësinë e mendimeve të tij.” Dhe në këtë pohim gjendet vetë dinjiteti i gjuhës, fjala si urë, jo si humnerë; si afrim, jo si ndarje; si dëshmi e shpirtit, jo si maskë e mashtrimit.

Por historia e njeriut është edhe historia e tradhtisë ndaj fjalës. Ne e ndotëm atë me ligësi, e ngarkuam me urrejtje, e përdorëm për të mashtruar, për të poshtëruar, për të ndezur luftëra dhe për të vrarë besimin. Fjala, që duhej të ishte strehë e së vërtetës, shpesh u shndërrua në armën më të sofistikuar të errësirës njerëzore.

E megjithatë, fajin nuk e ka fjala. Ajo mbetet e pafajshme, si drita që ndriçon njësoj si tempullin ashtu edhe rrënojat. Janë ata që e përdorin si helm, ata që e zhveshin nga ndershmëria dhe e bëjnë vegël të manipulimit, që mbajnë barrën e këtij mëkati moral. Sepse çdo herë që fjala humb mirësinë, ajo humb edhe arsyen pse lindi.

Dhe ndoshta kjo është beteja më e madhe e njeriut modern, të shpëtojë fjalën nga zbrazëtia, nga cinizmi, nga vulgariteti dhe propaganda; ta rikthejë atë te misioni i saj fillestar, të përcjellë dritë nga një shpirt te tjetri. Sepse vetëm atëherë fjala bëhet vërtet frymë, dhe gjuha një akt njerëzor i denjë për qiellin e ndërgjegjes.