Wolfgang Amadeus Mozart konsiderohet një nga kompozitorët më me ndikim në histori, duke lënë pas vepra të dashura si Një Serenatë e Vogël Nate dhe Flauti Magjik. Katalogu i tij me rreth 800 kompozime është studiuar dhe interpretuar në mbarë botën për shekuj me radhë.

Sakaq, kjo trashëgimi është zgjeruar papritur. Biblioteka Kombëtare e Francës (BnF) ka njoftuar zbulimin e një dorëshkrimi të panjohur më parë të Mozartit, i fshehur në arkivat e saj në Paris. Fletorja prej 44 faqesh përmban ushtrime kompozimi dhe materiale mësimore që datojnë nga qëndrimi i kompozitorit në kryeqytetin francez në vitin 1778, duke ofruar një pamje të rrallë mbi mënyrën se si ai jepte mësim në muzikë.

“Në vlerësimin e specialistëve, ky është një nga zbulimet më të rëndësishme të dekadave të fundit”, tha Gilles Pécout, president i BnF-së, në një deklaratë për shtyp.

Pjesë nga vepra e sapozbuluar, e shkruar për flaut dhe harpë, do të interpretohen publikisht për herë të parë më 21 qershor 2026.

Zbulimi i shkrimit të Mozartit në një fletore anonime

Zbulimi u bë me 2 shkurt 2026, kur François-PierreGoy, kurator i koleksioneve muzikore të BnF-së para vitit 1800, po shqyrtonte një fletore muzikore anonime dhe pa titull nga fundi i shekullit të 18-të. Gjatë shqyrtimit të dorëshkrimit, ai vuri re atë që dukej si shkrimi i Mozartit.

Për të verifikuar identifikimin, Goy u konsultua me muzikologenLaurenceDecobert, specialiste e njohur e dorëshkrimeve të Mozartit, e cila konfirmoi autorësinë. Dokumenti më pas u autentifikua nga ArminBrinzing, drejtor i BibliothecaMozartiana në Mozarteum të Salzburgut, i cili gjithashtu theksoi rëndësinë e tij.

Një dëshmi e mësimeve të kompozimit të Mozartit

Studiuesit sugjerojnë se fletorja ruan mësimet që Mozart i dha Marie-Louise-Philippine de Bonnières de Guînes, vajzës së Adrien-Louis de Bonnières de Souastre, Ducde Guines, një flautisti të njohur që ishte i bindur se vajza e tij kishte talent të jashtëzakonshëm muzikor.

Disa të dhëna e mbështesin këtë përfundim. Dorëshkrimi është shkruar në letër franceze dhe përmban ushtrime kompozimi së bashku me shtatë pjesë për flaut dhe harpë. Partiturat e flautit janë veçanërisht domethënëse, pasi janë shkruar për një instrument që mund të arrinte notën e ulët Do, të cilin Ducx de Guînes e kishte blerë në Londër. Kjo ishte një veçori e rrallë në Paris në atë kohë, ku shumica e flautëve mund të zbrisnin vetëm deri te nota e ulët Re.

Fletorja pasqyron gjithashtu një proces bashkëpunues të të mësuarit. Ndërsa disa ushtrime duket se janë shkruar tërësisht nga Mademoiselle de Guînes, një pjesë e madhe e dorëshkrimit përmban kontribute nga mësuesi dhe nxënësja, shpesh të ndërthurura në të njëjtat faqe.

“Ajo hedh dritë mbi qëndrimin e fundit të Mozartit në Paris”, shtoi Pécout. “Zbulon aktivitetet e përditshme të Mozartit si një mësues i ri në dialog me nxënësen e tij.”

Me sa duket, mësimet përfunduan kur Mademoiselle de Guînes u martua më 26 korrik 1778, ndërsa Mozarti u largua nga Parisi në shtator të po atij viti.

Koncerti i parë me muzikën e re të Mozartit

Përtej emocionit që sjell vetë zbulimi, studiuesit e shohin fletoren si një dëshmi tejet të vlefshme të metodave mësimore të Mozartit. Ajo përfaqëson provën më të hershme të njohur se si kompozitori i qasej mësimdhënies dhe trajnimit në kompozim.

Interesante është se ushtrimi i fundit mbeti i papërfunduar, duke lënë bosh gjashtë faqet e fundit të fletores. Studiuesit besojnë se kjo mund të nënkuptojë se dorëshkrimi ruan mësimet e fundit që dha Mozarti.

Pas zbulimit, muzika e re do të interpretohet publikisht më 21 qershor 2026 në Salle Ovale, në kompleksin Richelieu të BnF-së, nga muzikantë të Orkestrës Filarmonike të Radio Francës.

“Është një nder i jashtëzakonshëm për çdo ansambël muzikor që të rikthejë në jetë një vepër të harruar të Mozartit”, tha Sibyle Veil, presidente dhe drejtoreshë ekzekutive e Radio France. / Discover Magazine – Syri.net