TV LIVE
Kuriozitete
17 February 2026
128-vjetori i themelimit të Agjencisë Bullgare të Lajmeve/ BTA në rrugëtimin nga telegrafi në epokën e IA-së

Në një përmbledhje arkivore me rastin e 128-vjetorit të themelimit, agjencia bullgare e lajmeve, BTA ka paraqitur evolucionin e shpërndarjes së lajmeve të saj, nga buletinet me telegraf Mors, në vitin 1898, deri te platformat shumëkanalëshe të sotme.

Gjatë këtij rrugëtimi, agjencia kaloi nga radiotelegrafi dhe teleksi drejt kompjuterizimit të plotë dhe shërbimeve të bazuara në internet, ndërsa sot po integron mjete të inteligjencës artificiale për renditje, klasifikim dhe vizualizim më të shpejtë të informacionit.Megjithatë, gazetarët vijojnë të mbeten në qendër të procesit duke verifikuar faktet dhe duke ndërtuar kontekstin editorial.

Buletinet e para të BTA-së u publikuan më 16 shkurt 1898 dhe u transmetuan përmes telegrafit Mors.

Deri në vitin 1928, lajmet mbërrinin në të njëjtën mënyrë, me një vonesë rreth njëditore për dekodim dhe botim.

Në periudhën 1926–1928, buletinet botoheshin tashmë tri herë në ditë, në mëngjes, në mesditë dhe në mbrëmje , ndërsa lajmet transmetoheshin edhe përmes radiotelegrafit, duke u marrë me dëgjim dhe duke u shkruar me dorë, një proces që kërkonte saktësi dhe verifikim të kujdesshëm.

Një incident në vitin 1928 theksoi nevojën për shpejtësi më të madhe, pasi një raport i agjencisë franceze Havas mbërriti me një ditë vonesë përmes telegrafit, ndërsa gazetari Spass Ikonomov e përcolli më herët përmes kontakteve personale, duke shkaktuar reagime të forta.

Kjo përshpejtoi kalimin drejt marrjes së lajmeve përmes radiotelegrafit.

Një hap revolucionar erdhi në vitin 1932 me përdorimin e marrësve radio “Siemens-Hell” me shkrim automatik. Në vitin 1957, lidhjet kaluan plotësisht në radioteletajp, ndërsa teleksi mundësoi transmetim dhe marrje të njëkohshme informacioni mes selisë dhe korrespondentëve. Teleksi mbeti mjeti kryesor deri në fund të viteve 1980.

Pas vitit 1990, BTA-ja nisi kompjuterizimin e plotë. Redaksitë dhe zyrat e korrespondentëve u pajisën me kompjuterë personalë, duke mundësuar redaktim paralel të teksteve, monitorim të agjencive të huaja dhe transmetim më të shpejtë të materialeve. Në vitet 1997–1998 u përfundua kompjuterizimi i zyrave rajonale, me synim përshpejtimin e rrjedhës së informacionit dhe uljen e kostove.

Paralelisht, u zhvillua rrjeti “NewsNet” i BTA-së, që lejoi marrjen e njëkohshme të teksteve dhe fotove nga disa zyra, si dhe përpunim të automatizuar të imazheve. Lajmet ndërkombëtare nisën të merren përmes satelitit, ndërsa kanalet e vjetra telegrafike u hoqën gradualisht nga përdorimi.

Në fillim të shekullit XXI, agjencia adoptoi teknologjitë e bazuara në internet, duke ofruar lajme tekstuale dhe fotografike në kohë reale për abonentët. Platformat e reja softuerike mundësuan integrimin e burimeve vendase dhe ndërkombëtare, përpunimin e imazheve dhe përgatitjen për botim në disa kanale shpërndarjeje.Sot, BTA operon në një mjedis shumëplatformësh, duke ofruar lajme në tekst, video, infografikë dhe rrjete sociale, të përshtatura për pajisje dhe audienca të ndryshme.

Inteligjenca artificiale përdoret si mjet mbështetës për të rritur efikasitetin dhe aksesueshmërinë e informacionit, pa zëvendësuar gjykimin profesional të gazetarëve.

Nga buletini i parë me telegraf në vitin 1898 deri te shpërndarja shumëkanalëshe e sotme, teknologjia ka transformuar formën, shpejtësinë dhe aksesin ndaj lajmit.

Megjithatë, emri i agjencisë telegrafike bullgare ka mbetur i pandryshuar, si kujtesë e epokës kur telegrafi ishte kanali kryesor i transmetimit të informacionit dhe i origjinës së saj historike.



Të ndryshme
Më shumë