Sot shënohet përvjetori i lindjes së Charles Darwinit, natyralistit britanik që ndryshoi përgjithmonë mënyrën si e kuptojmë jetën në Tokë. I lindur më 12 shkurt 1809 në Shrewsbury të Anglisë, Darwin u bë figura qendrore e teorisë së evolucionit përmes përzgjedhjes natyrore – një ide që tronditi themelet e mendimit shkencor dhe fetar të shekullit XIX.

Nga mjekësia te zbulimet shkencore

Darwin fillimisht nisi studimet për mjekësi në Universitetin e Edinburgut, por braktisi këtë rrugë për shkak të vështirësive me praktikat kirurgjikale të kohës. Më pas studioi teologji në Kembrixh, ku u përqendrua gjithnjë e më shumë te natyra dhe biologjia.

Në vitin 1831, ai u nis në një udhëtim pesëvjeçar rreth botës me anijen HMS Beagle. Gjatë kësaj ekspedite, veçanërisht në Ishujt Galápagos, Darwin mblodhi prova dhe vëzhgime që do të shërbenin si bazë për teorinë e tij revolucionare.

Në vitin 1859, pas më shumë se dy dekadash reflektimi dhe hezitimi, Darwin publikoi veprën e tij madhore, “On the Origin of Species” (Mbi origjinën e specieve). Ai argumentoi se speciet evoluojnë me kalimin e kohës përmes një procesi që e quajti përzgjedhje natyrore – ku organizmat më të përshtatur për mjedisin e tyre kanë më shumë gjasa të mbijetojnë dhe të riprodhohen.Më 1871, me librin “The Descent of Man” (Prejardhja e njeriut), ai trajtoi drejtpërdrejt çështjen e evolucionit njerëzor, duke theksuar se njerëzit dhe majmunët ndajnë një paraardhës të përbashkët.

Përballja me kundërshtimet

Teoria e Darwinit u përball me kritika të forta nga Kisha dhe qarqe konservatore, por me kalimin e kohës fitoi mbështetje të gjerë në komunitetin shkencor. Debati i famshëm i Oksfordit në vitin 1860, mes mbështetësve të evolucionit dhe përfaqësuesve të Kishës, u bë simbol i përplasjes mes shkencës dhe dogmës.

Pavarësisht polemikave, Darwini vazhdoi të punonte deri në fund të jetës së tij. Ai vdiq më 19 prill 1882 dhe u varros me nderime në Westminster Abbey, pranë figurave të mëdha të historisë britanike.

Sot, në përvjetorin e lindjes së tij, Charles Darwin kujtohet si një nga mendjet më të ndritura të historisë së shkencës. Teoria e evolucionit mbetet themel i biologjisë moderne dhe vazhdon të ndikojë në kërkime shkencore në fusha si gjenetika, mjekësia dhe ekologjia.

Më shumë se dy shekuj pas lindjes së tij, idetë e Darwinit vazhdojnë të sfidojnë, frymëzojnë dhe formësojnë mënyrën se si e kuptojmë origjinën dhe vendin tonë në natyrë. /KultPlus